Opis Katedry

Katedra Germanistyki jest samodzielną jednostką Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego. Swoją działalność rozpoczęła w roku 1991 z inicjatywy dr Haliny Barcikowskiej. Od roku 2003 Katedrą kieruje dr hab. Marek Cieszkowski, prof. UKW. Strukturę Katedry tworzą dwa zakłady: Zakład Komunikacji Językowej (kierownik: dr hab. Marek Cieszkowski, prof. UKW) i Zakład Kulturoznawstwa (kierownik: dr hab. Monika Szczepaniak, prof. UKW).

Studia w Katedrze Germanistyki

Koncepcja studiów pierwszego i drugiego stopnia opiera się na modułowym systemie kształcenia z blokiem przedmiotów do wyboru, który pozwala studentom germanistyki na zdobycie nowoczesnych kompetencji filologicznych i społecznych. Z myślą o lepszych perspektywach zawodowych naszych studentów oferujemy im naukę innych języków obcych w ramach programów studiów (m.in. język angielski lub francuski).

Uczestnictwo w europejskim programie Erasmus+ jest szansą na zdobycie wiedzy i doskonalenie swoich umiejętności podczas studiów semestralnych w uczelniach partnerskich, m.in. w Greifswaldzie, Moguncji, Münster, Ratyzbonie, Würzburgu i Fryburgu. Nasza Katedra zapewnia ponadto możliwość uczestniczenia w wykładach i seminariach prowadzonych u nas przez zaproszonych wykładowców zagranicznych (w ostatnich latach naszymi gośćmi byli naukowcy z Greifswaldu, Mannheim, Siegen, Kolonii, Halle oraz Moguncji), a także w prezentacjach bydgoskich firm zatrudniających osoby ze znajomością języka niemieckiego.

Dzięki uczestnictwu Katedry w SDL University Program studenci poznają w ramach zajęć program SDL Trados Studio, który jest obecnie niekwestionowanym liderem wśród narzędzi do tłumaczenia wspomaganego komputerowo, a także mogą nieodpłatnie zdobyć uznawany na całym świecie certyfikat SDL Trados Studio for Translators. Najlepsi studenci mają również możliwość odbywania praktyk zawodowych w polskim oddziale koncernu SDL International w Bydgoszczy.

Przy Katedrze działa od 2008 roku lektorat DAAD, który współorganizuje imprezy naukowe i kulturalne oraz informuje o studiach i możliwości prowadzenia badań naukowych w Niemczech, a także o ofercie stypendialnej i praktykach studenckich. Katedra Germanistyki od kilku lat przyjmuje na praktyki zawodowe studentów lub absolwentów niemieckich uczelni.

Od roku 2010 istnieje Alumniportal Deutschland, którego multiplikatorem jest jeden z naszych pracowników. Portal pomaga zachowywać kontakty oraz wykorzystywać je w pracy zawodowej wszystkim, którzy studiowali, prowadzili badania naukowe bądź pracowali w Niemczech. Katedra Germanistyki we współpracy z wieloma partnerami organizowała wydarzenia związane z tym projektem realizowanym przez rząd niemiecki. Należy do nich oficjalna prezentacja projektu, na której gościem specjalnym był Adam Krzemiński, oraz spotkanie Meet Your Community – Karrierewege von Deutschland-Alumni z dyskusją panelową poświęconą możliwościom znalezienia pracy z językiem niemieckim na polskim rynku.

W Katedrze Germanistyki nie ograniczamy się do realizacji programu studiów opartego na efektach kształcenia, lecz łączymy działania edukacyjne z różnymi formami aktywności studenckiej. Przykładem tego jest cykl seminariów kulturoznawczych Heiße Themen w roku 2014 oraz warsztaty języka polskiego dla przyszłych tłumaczy w latach 2014-2015. Regularnie odbywają się również spotkania z cyklu Germanistischer Spieleabend, podczas których studenci mają okazję doskonalić swoje umiejętności językowe za pomocą gier dydaktycznych.

We współpracy z Austriackim Forum Kultury organizujemy spotkania autorskie ze znanymi pisarzami austriackimi: naszymi gośćmi byli m.in. Monika Wogrolly, Peter Henisch, Evelyn Schlag, Norbert Gstrein, Eva Rossmann, Marlen Pelny, Milena Michiko Flašar, Carolina Schutti, Cordula Simon, Xaver Bayer, Peter Truschner i Margarete Stokowski.

Studenci germanistyki mają możliwość rozwijania swoich zainteresowań w kole naukowym. Jego członkowie wydają czasopismo Volltreffer, promują studia germanistyczne, biorą udział w studenckich konferencjach naukowych i konkursach oraz organizują wyjazdy integracyjne, a także aktywnie włączają się w organizację konferencji naukowych i imprez kulturalnych odbywających się w Katedrze.

Od kilku lat Katedra Germanistyki regularnie organizuje dla studentów wyjazdy studyjno-krajoznawcze do Berlina.

Aktywność naukowa

Pracownicy Katedry Germanistyki realizują indywidualne i zespołowe projekty badawcze, współpracują z polskimi i zagranicznymi ośrodkami akademickimi, są autorami monografii i tomów zbiorowych, publikowanych w renomowanych wydawnictwach zagranicznych takich jak Peter Lang, Boehlau, Lit Verlag, Verlag Traugott Bautz, Koenigshausen & Neumann oraz Erich Schmidt Verlag.

Badania naukowe pracowników Katedry Germanistyki obejmują następujące kompleksy tematyczne:

  1. w zakresie językoznawstwa: problemy współczesnej semantyki (w tym semantyki symulatywnej), słowotwórstwo, sposoby kodowania i wyrażania emocji w perspektywie pragmalingwistycznej, lingwistyczna analiza dyskursu w badaniach nad tekstami kultury, analiza konwersacyjna na przykładzie polskich i niemieckich politycznych dyskusji telewizyjnych, użycie jednostek idiomatycznych w tekstach prasowych, relacje pomiędzy tekstem a obrazem, werbalno-wizualna kreatywność w komunikacji reklamowej, czat doradczy w komunikacji za pośrednictwem Internetu oraz frazeologia w ujęciu kontrastywnym;

  2. w zakresie literaturoznawstwa i kulturoznawstwa: literatura niemieckojęzyczna XX i XXI wieku, niemiecka literatura regionalna XIX i XX wieku (ze szczególnym uwzględnieniem dawnej Prowincji Poznańskiej), kulturowa teoria literatury, socjologia literatury, kulturowe koncepcje przestrzeni, narracje autobiograficzne, konstrukcje męskości w literaturze niemieckojęzycznej i polskiej, obrazy wojny i przemocy w literaturze (szczególnie kulturowa historia pierwszej wojny światowej), miłość i pożądanie w tekstach kultury, problematyka społeczno-polityczna współczesnych Niemiec w literaturze, literatura w obiegu alternatywnym, konwencje artystyczne na rynku literackim oraz wpływ mediów na niemieckojęzyczną literaturę współczesną.

W latach 2013-2015 Katedra Germanistyki współpracowała z Deutsches Institut Uniwersytetu w Moguncji w ramach programu Germanistische Institutspartnerschaft finansowanego przez fundację DAAD.

Wśród nas są stypendyści fundacji Alexander von Humboldt-Stiftung, Volkswagen-Stiftung, Robert-Bosch-Stiftung, Deutscher Akademischer Austauschdienst, Katholischer Akademischer Ausländer-Dienst, Österreichischer Austauschdienst oraz Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, a także beneficjenci grantów Narodowego Centrum Nauki, grantów wydawniczych oraz grantów na zakup literatury.

Byliśmy organizatorami kilkunastu konferencji naukowych, które zorganizowaliśmy samodzielnie lub we współpracy z innymi instytucjami, takimi jak: Platforma Badawcza Elfriede Jelinek na Uniwersytecie w Wiedniu, Forum Kultury Austriackiej w Warszawie, Deutsches Institut Uniwersytetu w Moguncji, Teatr Polski w Bydgoszczy, Towarzystwo Mniejszości Niemieckiej, Instytut Stosunków Kulturalnych z Zagranicą oraz Bydgoskie Towarzystwo Naukowe.

Aktywnie uczestniczymy w licznych sympozjach, kongresach i konferencjach naukowych w Polsce i za granicą (w ostatnich latach m.in. w Atenach, Berlinie, Bratysławie, Frankfurcie nad Odrą, Gandawie, Getyndze, Helsinkach, Hildesheim, Innsbrucku, Jenie, Johannesburgu, Kilonii, Klagenfurcie, Louisville, Moguncji, Monachium, Osnabrucku, Pasawie, Rheinfelden, Salzburgu, Sewilli, Stuttgarcie, Tybindze, Walencji, Wiedniu, Würzburgu i Zurychu).

Jesteśmy członkami polskich i międzynarodowych stowarzyszeń naukowych (m.in. Środkowoeuropejskiego Stowarzyszenia Germanistów, Stowarzyszenia Germanistów Polskich, Niemieckiego Towarzystwa Semiotycznego, Niemieckiego Towarzystwa Językoznawczego, Towarzystwa Lingwistyki Stosowanej, Polskiego Towarzystwa Neofilologicznego, Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, Polskiego Towarzystwa Lingwistyki Stosowanej, Klubu Stypendystów Zagranicznych FNP, Societas Humboldtiana Polonorum oraz Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza).

Nasi pracownicy brali udział w pracach zespołów eksperckich przy Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz są ekspertami Polskiej Komisji Akredytacyjnej i komisji stypendialnej DAAD.

Współpraca ze środowiskiem

Jesteśmy aktywni nie tylko w sferze akademickiej, lecz także w przestrzeni społeczno-kulturalnej miasta i regionu. Profesorowie, adiunkci i asystenci z Katedry Germanistyki uczestniczą w Bydgoskim Festiwalu Nauki oraz prowadzą wykłady i prezentacje służące popularyzacji wiedzy.

W jednym z bydgoskich klubów regularnie odbywają się niemieckojęzyczne spotkania konwersacyjne (Stammtisch) organizowane przez pracowników Katedry wraz z Kołem Naukowym Studentów Germanistyki. Przeznaczone są one dla studentów, uczniów szkół średnich oraz wszystkich chętnych, którzy uczą się języka niemieckiego, jak również dla osób niemieckojęzycznych przebywających w Bydgoszczy.

Od kilku lat współpracujemy z Teatrem Polskim w Bydgoszczy. Wspólnie organizujemy imprezy kulturalno-naukowe, bierzemy udział w projektach oraz dyskusjach panelowych. W roku akademickim 2014/2015 pracownicy Teatru prowadzili także zajęcia dydaktyczne Wybrane zagadnienia z kulturoznawstwa dla studentów germanistyki.

Naszymi instytucjami partnerskimi w mieście są również polski oddział koncernu SDL International oraz Bydgoskie Towarzystwo Naukowe.

Uniwersytet Kazimierza Wielkiego • Katedra Germanistyki

ul. Grabowa 2 • 85-601 Bydgoszcz • tel./faks: (52) 360 84 50